1893 Yapımı Bir Atlıkarınca Yapay Zekayı Nasıl Açıklıyor?
19. yüzyıldan kalma bir illüzyon gösterisi, günümüzün yapay zeka ve robotik sistemlerinin gerçekliği simüle etme yöntemlerine ışık tutuyor. "While You Were Sitting Still" başlıklı proje, sentetik dünyalar ile insan algısı arasındaki benzerlikleri sorguluyor.
23 ve 24 Mayıs tarihlerinde Torino'daki Pinacoteca Agnelli'nin Pista 500 alanında, küratörler ve araştırmacılar Lucia Rebolino ve Riccardo Petrini, "While You Were Sitting Still" başlıklı bir konuşma ve görsel-işitsel projeyi hayata geçiriyor. Torino merkezli Recall kolektifi tarafından düzenlenen festivalin ikinci edisyonu kapsamında gerçekleştirilen bu çalışma, kentsel alanı algısal bir araca dönüştürmeyi hedefliyor. Bu yılki temanın odak noktasında ise ses ve çağdaş altyapıların gerçeklik deneyimini nasıl şekillendirdiği yer alıyor.
Projenin temelinde, 1893 yılına ait "Madhouse" adlı bir illüzyonist atlıkarıncası yer alıyor. Bu düzenekte izleyici hareketsiz kalırken, oda izleyicinin etrafında dönerek denge kaybına yol açacak bir illüzyon yaratıyor. Rebolino ve Petrini, bu mekanizmanın mantığının, günümüzde yapay zeka, robotlar ve tahmine dayalı sistemleri eğitmek için kullanılan "Dünya Modelleri" (World Models) ile büyük benzerlik taşıdığını öne sürüyor. Her iki sistem de bedeni ya da makineyi gördüğü şeyin gerçek olduğuna ikna edebilecek yapay ortamlar inşa etme obsesyonunu paylaşıyor.
Bu sentetik ortamlar, makinelerin gerçek dünya henüz gerçekleşmeden önce onu görmesini, tahmin etmesini ve simüle etmesini sağlıyor. Proje, 19. yüzyılın eğlence teknolojisi ile günümüzün en gelişmiş algoritmik sistemleri arasındaki sınırın ne kadar ince olduğunu vurgulayarak, mekan algısının manipülasyonu üzerine yeni bir tartışma zemini sunuyor.