Amerikan Modernizminin Bakış Açısını Değiştiren Tarihçi Thomas Hines Hayatını Kaybetti

Amerikan mimarlık tarihinin seyrini değiştiren ve Güney Kaliforniya'yı modern mimarlık tarihinin temel merkezlerinden biri olarak konumlandıran seçkin mimarlık tarihçisi Thomas Spight Hines Jr., 90 yaşında hayatını kaybetti. UCLA'da tarih ve mimarlık alanında emeritus profesör olan Hines, elli yılı aşkın kariyeri boyunca binaların; onları üreten siyasi, kültürel, sosyal ve entelektüel dünyalardan bağımsız olarak anlaşılamayacağını kanıtladı.

Modern Amerikan mimarisinin mimarlar, akademisyenler ve kamuoyu tarafından algılanış biçimi üzerinde Hines kadar etkili olan çok az tarihçi vardır. Daniel Burnham, Richard Neutra ve Irving Gill gibi figürler üzerine yazdığı dönüm noktası niteliğindeki biyografilerle Hines, mimarlık tarihini sadece üslup odaklı bir disiplin olmaktan çıkarıp reform, kültür, şehircilik ve fikirlerle eşit derecede ilgilenen bir alan haline getirdi. Kitapları, 20. yüzyıl mimarlık öğrencileri için temel metinler olmaya devam ederken; tarihçiler, korumacılar ve uygulamacı mimarlar üzerinde de etkisini sürdürüyor.

1936 yılında Mississippi, Oxford'da doğan Hines, doktorasını 1971 yılında Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde tamamladı. Daniel Burnham üzerine yazdığı doktora tezi, ilk büyük kitabı olan "Burnham of Chicago: Architect and Planner" (1974) eserine dönüştü. Bu çalışma, Burnham'ın Amerika'nın belirleyici mimar ve plancılarından biri olarak itibarını yeniden kazanmasına yardımcı oldu. Kariyerinin geri kalanını geçireceği UCLA'da hem Tarih Bölümü hem de Mimarlık ve Kentsel Tasarım Bölümü'nde ortak görevler üstlendi. Bu disiplinlerarası yaklaşım, onun hem eğitimciliğinin hem de yazarlığının ayırt edici özelliği oldu.

Hines'ın 1982 tarihli biyografisi "Richard Neutra and the Search for Modern Architecture", Avusturya doğumlu mimarın Kaliforniya modernizmini tanımlayan çalışmalarına dair en yetkin incelemelerden biri kabul edilir.

Hines, Neutra'yı sadece yetenekli bir tasarımcı olarak değil, aynı zamanda göç, teknoloji, psikoloji ve modern Amerikan yaşamının vaatleri ile çelişkileri arasında köprü kuran kültürel bir figür olarak resmetti. Ancak belki de mimarlık tarihini en derinden etkileyen çalışması Irving Gill üzerine olandı. 2000 yılında yayınlanan "Irving Gill and the Architecture of Reform", San Diego'lu mimarın algısını kökten değiştirerek onu izole bir bölgesel öncüden ziyade, ABD'nin en erken ve entelektüel açıdan en hırslı modernistlerinden biri olarak sundu.

Hines, Gill'in yalın mimarisinin saf form denemelerinden değil, ilerici sosyal reform hareketlerinden, halk sağlığı girişimlerinden ve ev yaşamına dair değişen fikirlerden doğduğunu savundu. Irving J. Gill Vakfı, Hines'ın vefatının ardından yaptığı açıklamada, bu çalışmayı "Gill'in dehasını ve modernist tarihteki kritik rolünü aydınlatan temel metin" olarak tanımladı. Hines, Doğu Yakası anlatılarının akademik dünyaya hakim olduğu bir dönemde, Los Angeles'ın 20. yüzyılın en önemli kentsel ve mimari deney laboratuvarlarından biri olduğunu kanıtlayan eserlere imza attı.