Ecological Fire Break Projesi WLA Öğrenci Ödülü'nü Kazandı

2026 WLA Öğrenci Ödülleri Yüksek Lisans kategorisinde Üstün Ödül'ün (Outstanding Award) sahibi olan Ecological Fire Break projesi, William Robinson'ın “Yabani Bahçe” felsefesinden ilham alarak Swinley Forest içerisindeki bir yangın şeridini yeniden ele alıyor. Artan küresel sıcaklıklar nedeniyle orman yangınlarına karşı giderek daha savunmasız hale gelen 100 yıllık çam plantasyonunda konumlanan alan, yerel ekolojik koşullara uyum sağlayan ve dayanıklı bitki türlerinin kullanımını merkeze alan bir yaklaşımla tasarlanıyor. Birleşik Krallık'ta orman yangınlarının %10-50 oranında artacağının öngörülmesi, yangına eğilimli peyzajların acilen yeniden düşünülmesini gerektiriyor.

Swinley Forest'taki geçmiş yangın olaylarının analizi ve sahaya özgü ekolojik çalışmalar sonucunda iki temel zorluk tespit edildi. İlk olarak, istilacı bir tür olan Rhododendron ponticum, agresif yayılımı ve yerel biyolojik çeşitliliği baskılaması nedeniyle uzun vadeli bir ekolojik tehdit oluşturuyor. İkincisi, yerli ancak son derece baskın olan Pteridium aquilinum, kuru biyokütle biriktirerek sürekli ve yanıcı bir alt katman oluşturuyor ve bu durum orman yangını yoğunluğunu önemli ölçüde artırıyor.

Bu zorluklara yanıt olarak geliştirilen proje, geleneksel yangın yönetim stratejilerinin ötesine geçen bir “Ekolojik Yangın Şeridi” öneriyor. Tasarım, yalnızca temizleme işlemine güvenmek yerine yangına dayanıklı bitkilendirme, stratejik yaşam alanı çeşitlendirmesi ve hedefli tür yönetimini entegre ediyor. Eğrelti otu baskılama ve rekabetçi bitkilendirme kombinasyonuyla kontrol altına alınırken, Rhododendron ponticum seçici bir şekilde yönetiliyor; yapısal yoğunluğunun yangın kompartmanlaşmasına katkıda bulunabileceği kontrollü bölgelerde tutulurken daha fazla yayılması engelleniyor.

Yangın şeridi; çayırlar, ormangülü tamponları ve karışık yapraklı ormanlardan oluşan çok işlevli bir peyzaj sistemi olarak yeniden kurgulanıyor. Bu unsurlar, yakıt sürekliliğini bozmak, yangın yoğunluğunu azaltmak ve ekolojik heterojenlik yaratmak amacıyla mekânsal olarak düzenleniyor. Artan biyolojik çeşitlilik, ekosistem direncini artırarak daha geniş bir flora ve fauna yelpazesini destekliyor ve Pinus sylvestris monokültür plantasyonlarıyla ilişkili riskleri hafifletiyor.

Ekolojik performansının ötesinde tasarım, yangın şeridini deneyimsel bir peyzaj alanına dönüştürüyor. Bir yol ağı, ziyaretçileri kapalı ormangülü korularından açık çayırlara ve gölgeli orman açıklıklarına kadar değişen ortamlar boyunca yönlendirerek zengin duyusal ve mekânsal deneyimler sunuyor. Mevsimsel çeşitlilik, doğal güzelliği ekolojik işlevle dengeleyen sağlam ve görsel açıdan dinamik bitki türlerinin tanıtılmasıyla vurgulanıyor. Proje, yangın altyapısını savunmacı bir önlem olmaktan çıkarıp biyolojik çeşitlilik, direnç ve sürükleyici bir peyzaj deneyimi için bir katalizör olarak yeniden tanımlıyor.