Gençlerin Kamu Alanından Dışlanması: Kentlerin Üçüncü Mekan Krizi
Urban Movement eş kurucusu Christopher Martin, günümüz kentlerinin gençlerin bir araya gelebileceği informal alanları sistemli şekilde yok ettiğini vurguluyor. Makale, gençlerin şehir merkezlerindeki varlığının bir asayiş sorunu değil, mekansal bir hak meselesi olarak ele alınması gerektiğini savunuyor.
ABD'de bu yaz gündeme gelen "teen takeover" kavramı ve Avrupa genelinde tırmanan gençlik huzursuzluğu, kentlerin genç nesillerle kurduğu kurguyu yeniden tartışmaya açıyor. Urban Movement'ın eş kurucusu ve yönetici direktörü Christopher Martin, kentlerin gençlerin küçük gruplar halinde toplanabileceği alanları ortadan kaldırdığını, ardından bu gruplar büyük kalabalıklar halinde bir araya geldiğinde panik yaşandığını belirtiyor.
Yakın tarihli bir akademik makalede "patronising city" (vesayetçi kent) olarak adlandırılan bu yaklaşım, gençlerin kamusal alanda yalnızca yetişkin gözetimi altında olduklarında, tüketim yaptıklarında veya yetişkin beklentilerine uygun davrandıklarında tolere edildiğine dikkat çekiyor. Kapanan gençlik kulüpleri, geç saatlere kadar hizmet vermeyen kütüphaneler, zincir mağazalara dönüşen ucuz kafeler, parklar ve kamusal bankların azalması; ev ile okul/iş arasındaki informal ilişki ağlarını besleyen "üçüncü mekan" kavramını yok ediyor. Axios'un verileri de alışveriş merkezlerinin ve uygun fiyatlı sosyal alanların ortadan kalkmasının gençleri kamusal alanda mekansız bıraktığını doğruluyor.
Çağdaş kentin ekonomik amacı olmayan bireylere karşı giderek intolerant hale geldiğini belirten Martin, kamusal alanda oturma veya zaman geçirme eyleminin ("loitering") suçlayıcı bir dille ele alınmasını eleştiriyor. Sanatçı Nils Norman'ın 1990'larda "Contemporary Picturesque" serisiyle belgelemeye başladığı paslanmaz çelik pimler, engeller ve anti-paten elemanları, kent merkezlerinin giderek özelleştirildiğini ve yönetildiğini gösteriyor. Kaykaycıların merdivenleri bir etkinliğe, tırabzanları spor ekipmanına dönüştürme biçimi, tasarlanan kent kurgusuna doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor. Bristol merkezli Playing Out gibi kampanyalar da "Yes to Ball Games" diyerek çocukların ve gençlerin fiziksel çevredeki haklarını savunuyor.
Council of Europe tarafından yayınlanan yeni genç katılımı şartı, gençlerin topluma katılması için somut araçlara, mekanlara ve yapılara ihtiyaç duyduğunu vurguluyor. Demokrasi ve bir arada yaşama kültürü, kamusal alanda yabancılarla karşılaşarak ve paylaşılan mekanları deneyimleyerek öğreniliyor. Bu kapsamda Londra'daki Oxford Street'in dönüşüm süreci, ticari başarı ile kamusal cömertliğin çelişmediğini göstermek açısından kritik bir fırsat sunuyor. Christopher Martin'e göre gençlerine yer açan bir kent, kontrolü kaybetmiyor; aksine kendi geleceğine yatırım yapıyor.