Kinşasa’da Yer Alan Zando Central Market, Delikli Tuğla Cephelerle Öne Çıkıyor
Fransız stüdyosu Think Tank Architecture, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin başkenti Kinşasa'da 20.000 satıcıya ev sahipliği yapan devasa bir pazar yeri tasarladı. Proje, tarihi bir pazarın yerini alırken, yerel malzeme kullanımı ve pasif soğutma stratejileriyle dikkat çekiyor.

Fransız mimarlık ofisi Think Tank Architecture, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin başkenti Kinşasa'da, 20.000 satıcıya hizmet verebilecek kapasitede yeni bir pazar yeri projesi olan Zando Central Market'i hayata geçirdi. Tarihi bir pazarın bulunduğu 3,7 hektarlık aynı arazide inşa edilen yapı, yetersiz bakım ve kapasite sorunları nedeniyle yıkılan önceki yapının yerini alıyor. Toplam 82.000 metrekarelik alana yayılan proje, yalnızca satış stantlarını değil; depolama alanları, itfaiye, karakol, tıp merkezi, veteriner, ofisler ve bir yemek alanını da kapsayan kapsamlı bir program sunuyor.
Dikdörtgen planlı yapı, 245 metre uzunluğunda ve 150 metre genişliğinde kurgulandı. Yapının merkezinde, iki kat yüksekliğinde, üç ana girişle erişilen kapalı bir pazar alanı bulunuyor. Tasarım ekibi, projenin orijinal kapasitesini beş katına çıkaran 650 dükkânlık bir sistem kurguladı. Çevresindeki üç katlı yapı bloğu ise diğer tesisleri barındırıyor; peyzajlı avlular ise kamusal meydanlar ve gayri resmi pazar alanları oluşturuyor. Think Tank Architecture, tasarımı geliştirirken yerel ölçeği ve kentsel bağlamı temel aldıklarını, akademik araştırmalar ve yerel pazar ziyaretleri ile projeyi şekillendirdiklerini ifade ediyor.
Malzeme seçiminde bölgedeki iş gücü yetkinlikleri ve yerel bağlam göz önünde bulundurularak tuğla ve beton tercih edildi. Sürdürülebilirlik odaklı bir yaklaşımla, yıkılan eski pazarın atıkları alt yapıda kullanıldı ve 60 kilometre çevredeki üç terakota fabrikası projeyle yeniden canlandırıldı. Yapısal olarak, eski pazara atıfta bulunan ve üst kısımlara doğru genişleyen kolonların kullanıldığı bir "mantar döşeme" (mushroom-slab) sistemi tercih edildi.
Pasif havalandırma sağlamak ve güneşten koruma sunmak amacıyla tasarlanan delikli tuğla cepheler, geleneksel İslam mimarisindeki "moucharabieh" (maşrabiye) detaylarını anımsatıyor. Bu cephe sistemi, betonun ısıl kütlesiyle birleşerek binayı doğal yollarla soğutuyor ve teknik soğutma ihtiyacını minimize ediyor. Zando Central Market, 2026 Dezeen Awards kapsamında sivil projeler kategorisinde kısa listede yer alıyor. Henüz resmi açılışı gerçekleşmeyen yapının, çevredeki sokakların yenilenmesini içeren ikinci aşamanın tamamlanmasıyla yıl sonuna kadar hizmete girmesi hedefleniyor.





