Living Moso Cultural Landscape: Ekolojik Koruma ve Kültürel Mirasın Sentezi
Lugu Gölü çevresinde geliştirilen bu proje, Moso halkının geleneksel yaşam biçimlerini ve ekolojik bilgeliğini korumayı amaçlayan toplum odaklı bir peyzaj rehabilitasyon girişimidir. 2026 WLA Ödülleri'nde Kültürel Peyzaj dalında birinciliğe layık görüldü.
Çin'in güneybatısında yer alan Lugu Gölü, binlerce yıldır Moso halkının ata yurdu olma özelliğini taşıyor. LAY-OUT Planning Consultants Co., Ltd. ve KCAP B.V. tarafından hazırlanan Living Moso Cultural Landscape projesi, bölgedeki ekolojik bozulma, turizm baskısı ve kültürel yozlaşma gibi ciddi sorunlara karşı toplum liderliğinde bir rehabilitasyon çerçevesi sunuyor. Geleneksel koruma politikalarının aksine proje, Moso halkının doğaya duyduğu hürmet temelli ekolojik bilgeliği merkeze alan yaşayan bir miras yaklaşımını benimsiyor.
43.700 hektarlık geniş bir alanı kapsayan çalışmada, bilimsel veriler ve yerel içgörüler birleştirilerek ekolojik iyileştirme stratejileri geliştirildi. Su havzası tampon bölgeleri tarımsal kirliliği önlerken, kapalı devre yağmur suyu sistemi tarımsal sulama ve evsel kullanım için geri dönüşüm sağlıyor. Caohai Sulak Alanı'nda ise geleneksel "ot biçme ve sığır otlatma" uygulamaları canlandırılarak biyolojik çeşitlilik desteklendi. Bu restorasyonun başarısı, 2025 yılında nesli tükenmekte olan Oriental stork kuşlarının bölgeye geri dönmesiyle somutlaştı.
Projenin kültürel ayağında, Mt. Houlong üzerindeki 30 kilometrelik kutsal yürüyüş yolu yeniden işlevlendirildi ve geleneksel mimari estetiğe sahip "büyükanne evleri" yerel malzemelerle restore edildi. Tasarım süreci; doğal göl kumu, dağ çakılı, alpine çayır turfu ve ahşap gibi yerel materyallerin kullanımıyla sitenin özgün dokusunu korumayı hedefliyor. Yerel paydaşların yönetişim sürecine dahil edildiği bu model, etnik azınlık bölgelerinde ekoloji ve kültürün uyum içinde yaşaması için tekrarlanabilir bir kıyas noktası oluşturuyor.