Yapay Soğutmanın Mimari Dili: Gölge, Sis ve Özerklik
İspanya'nın Logroño kentinde düzenlenen Concéntrico 2026, kamusal alanları yeniden tasarlayan geçici enstalasyonlara ev sahipliği yaptı. Festival kapsamında NOOF Group tarafından hayata geçirilen çalışma, yapay soğutma dilini kentsel ölçekte sorguluyor.
Haziran 2026'da 12. edisyonuyla İspanya'nın Logroño kentine geri dönen Concéntrico festivali, şehri adeta aktif bir mimari çalışma alanına dönüştürdü. Kurulduğu 2015 yılından bu yana festival, tasarımı mesafeli ve kontrollü bir sergileme biçimi olarak sunmaya karşı duran bir kimlik inşa etti. Bunun yerine, şehrin sokaklarında, meydanlarında ve boş arsalarında tam ölçekli enstalasyonlar kurarak bölge sakinlerini ve ziyaretçileri günlük yaşamın bir parçası haline getirmeyi hedefledi. Bu yılki programda farklı coğrafyalardan ve yöntemlerden gelen mimarlar, tasarımcılar ve araştırmacılar tarafından hayata geçirilen yirmiden fazla müdahale bir araya geldi. Bu müdahalelerin her biri, kamusal alanı yeniden hayal etmeye yönelik şehir çapında ortak bir deneye katkı sağladı.
Concéntrico programı, katılımcılarını üç kuratoryal çizgi etrafında organize etti: "Kimlik ve Kurgu" (Identity and Fiction), "Kentsel Ekolojiler" (Urban Ecologies) ve "Geçici Ajanlar" (Ephemeral Agents). Bu küratöryel yaklaşımlardan biri olan "Kimlik ve Kurgu", şehri bir anlatı ve bellek alanı olarak ele alırken, mimariyi geçmiş hikayeleri geri kazanmanın bir yolu olarak konumlandırıyor. Projeler bu doğrultuda kentin hafızasıyla doğrudan ilişki kuruyor.
Festival kapsamında sergilenen çalışmalardan öne çıkanı, NOOF Group tarafından tasarlanan "Shade, Breeze, Cooling" (Gölge, Esinti, Soğutma) adlı enstalasyon oldu. Fotoğrafları Sara Cuerdo tarafından çekilen bu çalışma, yapay soğutmanın mimari dilini, gölge ve sis gibi unsurlar üzerinden araştırıyor. Kentsel ısı adası etkisi ve iklim krizi gibi günümüzün önemli ekolojik sorunlarına karşı pasif soğutma, duyusal tasarım ve iklim duyarlı kentsel planlama yaklaşımlarını bir araya getiren çalışma, ziyaretçilere gölge ve esintiyle serinleme imkanı sunuyor.
Geçici mimari (ephemeral architecture) ve taktiksel şehircilik (tactical urbanism) ilkelerini benimseyen festival, şehir sakinlerinin sokaklarla kurduğu ilişkiyi fiziksel enstalasyonlar aracılığıyla dönüştürmeyi amaçlıyor. Tasarımlar, açık alanlarda mikro klima bölgeleri yaratarak gölge alanlar ve soğutma sistemleri oluşturuyor.
Neden Önemli Bu çalışma, artan iklim krizi ve kentsel ısı adası etkisine karşı, kamusal alanlarda gölge ve pasif soğutma sistemlerini kullanan iklim duyarlı kentsel planlama yaklaşımlarının ve geçici mimarinin rolünü ortaya koymaktadır.