Yapay Zeka Peyzaj Mimarlığı Sıralamalarına Neden Temkinli Yaklaşmalıyız?
Sosyal medyada yapay zeka tarafından oluşturulan peyzaj mimarlığı sıralamalarındaki artış, bu listelerin güvenilirliğini tartışmaya açtı. World Landscape Architecture Kurucusu Damian Holmes, popüler yapay zeka sohbet robotlarını test ederek bu sıralamaların barındırdığı hataları ve önyargıları inceliyor.
Son haftalarda sosyal medyada peyzaj mimarlığı firmalarına yönelik en iyi 10, en iyi 50 veya en iyi 100 gibi çeşitli sıralama listelerinin yayınlanmasında belirgin bir artış gözleniyor. World Landscape Architecture (WLA) kurucusu ve editörü Damian Holmes'a göre, bu listelerin büyük çoğunluğu tamamen yapay zeka tarafından oluşturuluyor. Ancak bu listeler; yazım hataları ve aynı firmaların James Corner, JCFO veya Field Operations gibi farklı isimler altında tekrarlanması gibi önemli teknik ve içerik hataları barındırıyor.
Peyzaj mimarlığı dünyasında sıralama listeleri, arama motorları, Wikipedia ve sosyal medyanın tıklama ile etkileşim sağlama gücüyle desteklemesiyle birlikte 2010'ların ortasında zirve noktasına ulaştı. Günümüzde web siteleri bu listeleri yayınlamayı büyük ölçüde bırakmış olsa da, firmalar ve sektör temsilcileri hala en iyi firmaların hangileri olduğunu veya sektörde nerede yer aldıklarını merak ediyor. Damian Holmes, gerçek bir sıralamanın gelire, projelere, ödüllere, tasarım kalitesine, çalışan ve ofis sayısına, konumlara ve sektöre göre değişeceğini belirterek WLA bünyesinde bu tür listelere yer vermediklerini, çünkü bunların yanlış bir izlenim yaratabileceğini ifade ediyor.
Yapay zeka sohbet robotlarının her soruya yanıt verebilme yeteneğinin artmasıyla birlikte Holmes, bu sistemlerin sınırlarını görmek için bilimsel olmayan bir test gerçekleştirdi. ChatGPT, Gemini, Claude, Grok, DeepSeek, Dola, Qwen ve Mistral olmak üzere sekiz popüler yapay zeka modelinin yalnızca ücretsiz sürümlerine şu basit komutu verdi: "dünyadaki en iyi 10 peyzaj mimarlığı firmasının bir listesini sağlayın". Bu basit komutun tercih edilme nedeni, öğrencilerin, halkın ve firma yöneticilerinin araştırma yaparken genellikle bu tür doğrudan yöntemleri kullanmasıdır.
22 Haziran 2026 tarihinde elde edilen sonuçlar, yapay zekanın ciddi kusurlara sahip olduğunu ve bazen bilgi uydurduğunu (halüsinasyon) ortaya koydu. Modellerden bazıları, kabul görmüş tek bir sıralama yöntemi olmadığını belirten yasal uyarılar eklemelerine rağmen yine de liste sundu. ChatGPT, Gemini, Claude ve Grok mansiyon ödülleri verirken; ChatGPT, DeepSeek ve Mistral sıralama kaynaklarını paylaştı. Mistral her firma için gerekçeler sunarken, bazı modeller ise sıralamayı daraltmak isteyip istemediğime dair takip soruları yöneltti.
Yapay zekanın sunduğu yanıtların kültürel veya dilsel önyargıları, firmaların ödül listelerindeki görünme sıklıklarını ya da ENR gibi gelir listelerini yansıttığı görülüyor. Coğrafya, sektör ve büyüklük farkları göz önüne olduğunda, nesnel bir en iyi listesi hazırlamanın zorluğuna değinen Holmes, firmaların yapay zeka sıralamalarına güvenmek yerine tasarım kalitesine ve müşteri ile halk memnuniyetine odaklanmaları gerektiğini vurguluyor.