Zamalanda Park: Barakaldo'da Nervión Nehri Kıyısında Sanayi Mirasının Dönüşümü
Burgos & Garrido Arquitectos ve TYPSA tarafından tasarlanan Zamalanda Park, İspanya'nın Barakaldo kentinde eski bir endüstriyel alanı kamusal parka dönüştürüyor. Proje, demiryolu hattıyla bölünen üst teras ve alt düzlüğü yeni bir topografya ile birleştirerek nehir kıyısını şehre geri kazandırıyor.
Barakaldo'daki Portu Rıhtımı çevresi, geçmişteki sanayi faaliyetlerinin izlerini taşıyan büyük bir boşluk olarak öne çıkmaktadır. Nervión halicine bakan üst seviyesi ve alt seviyedeki yeşil, yabani yatay manzarasıyla bu alan, endüstri tarafından şekillendirildikten sonra terk edilmiş, geçmişteki iş gücü hafızasını taşıyan bir bölge niteliğindedir. Franco-Belgian şirketinin çelik tesislerine ev sahipliği yapmış olan bu düzlük, güney kısmında alanı ikiye bölen bir demiryolu hattının kutu kesitiyle kesintiye uğramaktaydı. Bu durum, Arrontegi tepesinin yamacını ve haliç kıyısındaki düzlüğü hem fiziksel hem de algısal olarak birbirinden koparmaktaydı.
Burgos & Garrido Arquitectos ve TYPSA ortaklığında tasarlanan Zamalanda Park, bu iki bölge arasındaki sınırları kaldırarak haliç kenarını Barakaldo'nun kentsel cephesine bağlamaktadır. Proje, yabancı bir düzen dayatmak yerine mevcut topografya üzerinde çalışarak üç belirgin şerit kurgulamaktadır: haliç manzaralı ağaçlık üst teras, kot farkını çözen ve erişimleri barındıran yabani bitki örtülü yamaç ve çayırların arasında uzanan yollarla serbest etkinliklere açık geniş bir düzlük.
Gilles Clément'in "hareket halindeki bahçe" (garden in movement) yaklaşımına atıfta bulunulan yamaç bölümü, kendiliğinden gelişen bitki örtüsüyle ekolojik ve estetik bir sistem sunmaktadır. Alt düzlükteki geniş alan ise çocuk oyunlarından spora, uçurtma uçurmaktan yürüyüşe kadar hiyerarşisiz birçok aktiviteye olanak tanımaktadır.
Yaklaşık 63.395 m² büyüklüğündeki park, ılıman okyanusal iklim bölgesinde yer almaktadır. Bitkilendirme stratejisinde Barakaldo tepelerindeki karışık ormanlar referans alınarak "SOS Praderas" programından destek sağlanmıştır. Alanda Castanea sativa, Quercus robur, Fraxinus angustifolia gibi yerli ağaç türlerinin yanı sıra topluluk bahçelerinde geleneksel elma çeşitleri (Malus domestica 'Urdin Sagarra', 'Urte Bete') bulunmaktadır.
Projede, istilacı yabancı türlerin (Buddleja davidii, Cortaderia selloana) temizlenmesinin yanı sıra, tarihi Franco-Belgian endüstriyel yükleme rıhtımının izlerini kısmen takip eden bir yürüyüş yolu tasarlanmıştır. Ayrıca patika alt yapılarında ezilmiş inşaat atıklarından elde edilen geri dönüştürülmüş agregalar kullanılmıştır. Projenin peyzaj tasarımında Laura Jeschke, çevre çalışmalarında ONDOAN, kent sosyolojisinde GEA21 yer alırken, fotoğraflar Roland Halbe tarafından çekilmiştir.