COTAA #3 Makale Çağrısı

Tema Mimarlık sonuçları olan bir disiplindir. Binalar yaşam biçimlerini organize eder, kaynak tüketir, bölgeleri şekillendirir ve siyasi, ekonomik ve kültürel kararları somutlaştırır. Geleceğe yansıtılarak, mimari de sonuçları geleceğe yansıtır. Mimarlığın ne inşa ettiği sorusu, bu yüzden, mimarlığın neleri mümkün kıldığı, dışladığı, koruduğu veya yok ettiği sorusundan asla ayrılamaz.

Robin Evans'ın gözlemlediği gibi, mimarlar binalar inşa edilmeden önce fikirlerini ifade ederek öncül bir konumdan çalışırlar. Mimarlık beklenti yoluyla işler; olasılıklar, umutlar, arzular ve korkular için alan yaratır. Ancak her beklenti aynı zamanda bir seçim eylemidir. Bir gelecek hayal etmek, diğerlerini terk etmek veya ihmal etmek anlamına gelir. Projeksiyonlar öncelikler belirler, planlama belirli yaşam biçimlerini diğerlerine tercih eder.

Beklenti, geleceğe dair bir güven derecesini varsayar. Hayal edilecek, planlanacak, şekillendirilecek ve geliştirilecek bir gelecek olduğunu kabul eder. Bu güveni sürdürmek giderek zorlaşmıştır. Ekolojik krizler, kaynak tükenmesi, sosyal eşitsizlikler, teknolojik dönüşümler, siyasi istikrarsızlık ve sömürge yapılarının ısrarı, mimarlığın yansıttığı gelecekleri değil, aynı zamanda bu geleceklerin hayal edildiği kavramları, yöntemleri, kurumları ve bilgi biçimlerini de sorgulatır. Mimarlığın gelecekleri yansıttığı kavramlar, yöntemler, kurumlar ve bilgi biçimleri, kendileri de inceleme nesnesi haline gelmiştir.

Buna karşılık olarak mimari söylem, basit bir ön ek etrafında toplanan bir operasyon ailesine yönelmektedir: un-.

Unlearning (Unutmak/Öğrenileni bozmak). Undoing (Geri almak/Bozmak). Unbuilding (İnşa etmemek/Sökmek). Unsettling (Rahatsız etmek/Yerinden etmek). Unauthoring (Yazarsızlaştırmak). Unmaking (Yapmamak/Vazgeçmek).

Bir şeyi geri almak sadece yok etmek değildir. Bir şeyi unutmak sadece hafızadan silmek değildir. Ortaya çıkarmak yeni bir şey yaratmak değil, orada olanı gözler önüne sermektir. “Un-” eki, mevcut koşulların içinden başlayan hareketleri adlandırır. Sorgular, ifşa eder, gevşetir, söker, revize eder ve yeniden yönlendirir. Bir varış noktasından ziyade bir süreci tanımlar. Mimarlıkta bu hareketler dilsel operasyonlardan daha fazlasıdır. Disiplinin dünyayı hayal etme, öğretme, araştırma, inşa etme, içinde yaşama ve nihayetinde öngörme biçimlerine meydan okurlar.

Unlearning Öğrenme genellikle birikimle ilişkilendirilir. Ancak her bilgi biçimi aynı zamanda sınırlarını belirler. Belirli tarihleri, yöntemleri ve bakış açılarını ayrıcalıklı kılarken diğerlerini daha az görünür kılar. Unlearning, bilginin terk edilmesi değil, varsayımların, ayrıcalıkların ve öznellik biçimlerinin nasıl üretildiğini tanımanın zorlu çalışmasıdır. Gayatri Chakravorty Spivak'ın, kişinin kendi ayrıcalığını bir kayıp olarak görmesi için gereken zorlu çalışma çağrısı, mimarlıkta da miras kalan tarihleri, teorileri, pedagojileri ve kurumları eleştirel yansımaya açarak mimari bilginin üretildiği dışlamaları ve hiyerarşileri görünür kılar.

Undoing Miras kalan yapıların, yine miras kalan araçlarla dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğini sorarak başlar. Audre Lorde'un "efendinin araçları efendinin evini asla yıkamaz" iddiası, Jane Rendell için yeni bir sorunun başlangıç noktası olur: Elimizde başka hangi araçlar kaldı? Feminist teoriden yola çıkarak, undoing'i yeni bir yöntem olarak değil, mimariyi düşünmek ve uygulamak için başka bir konum olarak hayal eder. Teoriyi pratikten veya yazmayı inşa etmekten ayırmak yerine, kullanım ve kötüye kullanım, cömertlik ve karşılıklılık ilişkileri aracılığıyla mimariyi yeniden hayal eden feminist bir pratik olarak konumlandırır.

Unbuilding Ekolojik sınırlar ve malzeme kısıtlamalarıyla işaretlenmiş bir anda, yeni üretimi artık mimarlığın tek ufku değildir. Onarım, uyarlama, bakım, koruma, yeniden kullanım ve yıkım temel mimari kaygılar haline gelmiştir. Mimarlık var olanla çalıştığında nasıl pratikler ortaya çıkar? Ekolojik sınırlar büyüme, genişleme ve yenilik varsayımlarına nasıl meydan okur? Mimarlık bakım, onarım ve sorumluluktan ne öğrenebilir?

Unsettling Mimarlığın birçok yöntemi tahmine, uzmanlığa ve kontrole dayanır. Ancak ekolojik, siyasi ve teknolojik dönüşümler, bu tür iddiaların yapılabileceği koşulları giderek sarsmaktadır. Donna Haraway, ustalık veya geri çekilme için değil, kendi konumlarına ve ilişkilerine karşı sorumlu kalan 'konumlanmış' bilgi biçimleri için argüman sunar. Bu perspektiften bakıldığında belirsizlik, aşılması gereken bir sorun değil, mimari düşünce ve pratiğin ilerlemesi gereken bir koşuldur.

Unauthoring Mimarlık, mimarı binaların, projelerin ve fikirlerin yazarı olarak ayrıcalıklı kılmaya devam eder. Oysa mimari iş her zaman; genellikle kabul görmeyen birçok emek, müzakere, bakım ve ilgi biçiminin sonucudur. Unauthoring sorumluluğu reddetmez; yazarlığın nasıl atfedildiğini, kimin işinin görünür olduğunu ve kimin katkısının görünmez kaldığını sorgular. Dikkatleri tekil yazardan, mimarinin kolektif olarak üretildiği, sürdürüldüğü ve dönüştürüldüğü ilişkilere kaydırır.

Unmaking Mimarlığın kendisinin neden vazgeçmesi gerektiğini sorar. İlerleme, çıkarma, büyüme, yazarlık, uzmanlık ve profesyonel özerklik varsayımları, disiplinin kendi rolüne dair anlayışını şekillendirmeye devam eder. Ancak karbonsuzlaştırma, restorasyon, telafi, bakım ve malzeme yaşam döngüleri üzerine yapılan güncel tartışmalar, mimarlığın mevcut pratiklere sadece yeni kaygılar ekleyemeyeceğini göstermektedir. Diğer bilme, tasarlama, inşa etme ve barınma biçimleri mümkün hale gelmeden önce, kesinliklerin ve varsayımların önce sökülmesi gerekebilir.

Katılım Koşulları COTAA 3, araştırmacıları, uygulayıcıları, tarihçileri, teorisyenleri, eğitimcileri, doktora araştırmacılarını, sanatçıları ve bağımsız bilim insanlarını bu devam eden tartışmaya katkıda bulunmaya davet ediyor. Mimarlıkta “un-” kavramıyla etkileşime giren, burada önerilen operasyonlar aracılığıyla veya miras kalan varsayımlara meydan okuyan ve mimari düşünce, pratik ve araştırma olanaklarını genişleten teorik, tarihsel, metodolojik ve pratik temelli katkıları bekliyoruz.

Teslimat Kuralları - Özetler en fazla 300 kelime olmalıdır (referanslar, kaynakça ve görsel açıklamaları dahil). - Görseller siyah beyaz ve JPEG (.jpeg) formatında olmalıdır. - Tüm materyaller, düzenlenebilir tek bir Microsoft Word dosyası veya uyumlu bir doküman halinde hazırlanmalıdır. - Tüm başvurular Birleşik Krallık İngilizcesinde (UK English) yazılmalıdır. - Özetler ve inceleme önerileri en geç 10 Ağustos 2026 tarihine kadar office@cotaa.ro adresine e-posta ile gönderilmelidir. - Kabul edilen makalelerin nihai versiyonları 5.000 - 6.000 kelime arasında olmalıdır. - İnceleme önerileri (review proposals) de aynı formatta ve aynı takvimle sunulmalıdır; kabul edilen incelemelerin nihai versiyonları 2.000 kelimeyi geçmemelidir.

Takvim - Şartname Yayını: 1 Temmuz 2026 - Özetlerin Teslimi: 10 Ağustos 2026 - Kabul Bildirimi: 17 Ağustos 2026 - Çift kör hakem değerlendirmesi için tam makale teslimi: 10 Ekim 2026 - Hakem değerlendirme sonuçlarının yazarlara iletilmesi: 10 Kasım 2026 - Nihai makale teslimi: 15 Aralık 2026 - Dergi yayını: 1 Şubat 2027