Abdullatif Al Fozan Mimarlık Ödülleri'nde "Yaşayan Cami" Temalı 5 Kazanan Açıklandı

Abdullatif Al Fozan Mimarlık Ödülleri'nin 5. döngüsü, cami mimarisinin toplumsal bağlarını güçlendiren beş projeyi ödüllendirdi. Bangladeş'ten İngiltere'ye uzanan seçki, ibadethanelerin çağdaş kentsel hayattaki rolünü yeniden tanımlıyor.

Abdullatif Al Fozan Mimarlık Ödülleri'nde "Yaşayan Cami" Temalı 5 Kazanan Açıklandı

Abdullatif Al Fozan Award for Mosque Architecture, 2023–2026 yıllarını kapsayan 5. döngüsünün kazananlarını duyurdu. Bangladeş, Birleşik Krallık, Umman, Nijer ve Endonezya'dan beş proje ödüle layık görülürken, Suudi Arabistan'daki Mohammed bin Salman Project for Developing Historic Mosques ve Cezayir'deki Djamaâ El-Djazaïr (Great Mosque of Algiers) projelerine de Özel Tanınma Ödülü (Special Recognition Award) verildi. 2011 yılında kurulan bu uluslararası ödül programı, İslam mimarisinin miras ve ilkeleriyle bağını koparmadan toplumun değişen ihtiyaçlarına yanıt veren çağdaş cami tasarımlarını onurlandırmayı hedefliyor.

Ödülün bu döngüsü, "The Living Mosque" (Yaşayan Cami) teması etrafında şekilleniyor. Bu tema, cami mimarisinin manevi, kültürel ve sosyal önemini korurken çağdaş zorlukları nasıl kucaklayabileceği sorusunu merkeze alıyor. Projeler, caminin sadece bir ibadet yeri olmanın ötesinde, toplumun günlük yaşamıyla iç içe geçmiş bir kentsel merkez, sosyal etkileşim alanı, eğitim noktası ve kültürel kimlik simgesi olma rolünü canlandırmayı amaçlıyor. Ödülün kurucusu Sheikh Abdullatif Al Fozan, şehirlerin hızlı büyümesi ve modern yaşamın karmaşıklığı karşısında cami mimarisinin ciddi zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirterek, bu ödülün geleneksel değerler ile çağdaş tasarım ve inşaat yaklaşımları arasında bir köprü kurmayı hedeflediğini vurguluyor.

Mimarlık, sanat ve beşeri bilimler alanında uzman beş jüri üyesinden oluşan uluslararası heyet, dünya genelinden aday gösterilen 200'den fazla camiyi beş temel kriter üzerinden değerlendirdi: Güzellik, Sürdürülebilirlik, Teknoloji, Sosyal Bağlantısallık ve Ekonomik Verimlilik. Adaylıklar Merkezi Camiler, Mahalle Camileri ve Cuma (Juma') Camileri olmak üzere üç farklı tipolojide ele alındı. Bu kriterler, ödülün cami mimarisini hem fiziksel bir yapı hem de sosyal bir kurum olarak görme vizyonunu yansıtıyor. Kazanan projeler, çevresel bağlama verdikleri yanıt, toplumsal yaşamı destekleme kapasiteleri ve çağdaş dini mimari için sundukları yeni olanaklarla öne çıkıyor.

Alfadanga Mosque

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/4179/c23f/1f01/895a/fdb1/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture1.jpg?1794654594

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/4179/8074/f401/89de/ef15/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture3.jpg?1794654591

Marina Tabassum Architects tarafından Bangladeş'te tasarlanan bu cami, çevresel duyarlılık ve yerel kültür odaklı bir yaklaşımın ürünüdür. Tarihi bir aile arazisinin yeniden geliştirilmesinin bir parçası olarak inşa edilen Alfadanga Mosque, çevresiyle uyumlu ve ölçülü bir mimari dil benimsemektedir. Taşıyıcı tuğla strüktür, ibadet alanına doğal ışık sağlayan ve içeride manevi bir atmosfer oluşturan açıklıklarla hareketlendirilmiştir. Açık bir pavyon olarak kurgulanan yapı, çevredeki yeşil dokuyla görsel bağını korurken, ön avlusu yerel halk için ek bir toplanma alanı işlevi görmektedir.

Cambridge Central Mosque

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/421a/8074/f401/89de/ef1d/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture4.jpg?1794654760

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/421a/8074/f401/89de/ef1c/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture6.jpg?1794654751

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/421a/c23f/1f01/895a/fdb3/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture5.jpg?1794654750

Marks Barfield Architects tarafından tasarlanan bu yapı, Birleşik Krallık'ta İslam ve İngiliz mimari geleneklerini çağdaş bir tasarımda buluşturmaktadır. Sürdürülebilir ve onarıcı tasarım ilkelerine odaklanan Cambridge Central Mosque projesinin en belirgin özelliği, çatıyı taşırken iç mekanı şekillendiren ağaç benzeri ahşap strüktürüdür. Yapının içine süzülen doğal ışık manevi bir derinlik yaratırken, ahşap kullanımı ve binanın çevresiyle kurduğu ilişki mimari ofisin çevresel sorumluluk vurgusunu yansıtmaktadır. Sosyal ve çevresel etki yaratma amacıyla kurgulanan cami, Avrupa'nın ilk çevre dostu camisi olarak dikkat çekmektedir.

Bab Al Salam Mosque

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/4326/8074/f401/89de/ef2a/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture9.jpg?1794655145

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/432a/8074/f401/89de/ef2e/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture10.jpg?1794655137

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/431b/8074/f401/89de/ef28/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture21.jpg?1794655117

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/4337/8074/f401/89de/ef32/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture16.jpg?1794655152

Maskat merkezli Altqadum Office tarafından Umman'da hayata geçirilen Bab Al Salam Mosque, geleneksel Umman mimarisinin sadeliğini modern mekânsal kavramlarla birleştirmektedir. Araştırma odaklı bir yaklaşımla tasarlanan camide, doğal ışık ve açık alanlar ibadet deneyimini şekillendiren temel unsurlardır. Yerel malzemelerin kullanımı ve sürdürülebilir inşaat teknikleri, projeyi kültürel ve çevresel bağlamına sıkı sıkıya bağlamaktadır. Dini işlevinin ötesinde, cami aynı zamanda toplumsal bir buluşma noktası olarak hizmet vererek bölgedeki sosyal etkileşimi güçlendirmektedir.

Hikma Community Complex

https://images.adsttc.com/media/images/6af8/476e/c23f/1f01/895a/fdc6/largejpg/the-living-mosque-5-winning-projects-announced-by-the-abdullatif-al-fozan-award-for-mosque-architecture33.jpg?1794656124

Mariam Issoufou Architects ve Studio Chahar iş birliğiyle Nijer'de tasarlanan bu kompleks, İslam'da bilginin önemini yeniden canlandırmayı hedefleyen dini ve seküler bir merkezdir. Hikma Community Complex, bir cami ve bir kütüphaneyi aynı çatı altında buluşturarak ibadet, öğrenme ve toplumsal etkileşim için kapsayıcı bir ortam sunmaktadır. Geleneksel mimariden ve yerel inşaat tekniklerinden ilham alan projede, sıkıştırılmış toprak tuğlalar kullanılarak çevreye duyarlı bir yapı oluşturulmuştur. Daha adil ve çevresel açıdan duyarlı inşa edilmiş çevreler yaratma vizyonuyla kurgulanan proje, bölgenin kültürel kimliğini modern bir dille ifade etmektedir.

Nurul Yaqin Mosque

Endonezyalı mimarlar Dave Orlando ve Fundy Gunawan tarafından tasarlanan bu cami, doğaya ve yerel bağlama yanıt veren çağdaş bir tasarım dili sergilemektedir. Nurul Yaqin Mosque, minimalist formu ve çevresindeki suyun yarattığı "yüzen yapı" görünümüyle dikkat çekmektedir. Beton ve tuğla kullanılarak inşa edilen yapıda, zeminlerde mavi terrazzo tercih edilmiştir. Doğal ışık ve havalandırma, iç mekan atmosferini şekillendiren temel tasarım unsurlarıdır. Zarif İslami süsleme detayları, yapının ölçülü tasarımıyla bütünleşerek ibadet için sakin ve tefekkür dolu bir alan yaratmaktadır.

Özel Tanınma Ödülü alan projelerden biri olan Mohammed bin Salman Project for the Development of Historical Mosques, Suudi Arabistan'ın zengin İslami mirasını ve mimari kimliğini korumaya yönelik ulusal bir girişimdir. 2018 yılında başlatılan bu proje, Krallık genelinde 130 tarihi caminin restorasyonunu ve rehabilitasyonunu hedeflemektedir. Girişim, geleneksel inşa tekniklerini ve otantik malzemeleri korurken modern restorasyon standartlarını entegre etmektedir. 2025 yılına kadar 60 caminin restorasyonu tamamlanmış olup, proje Saudi Vision 2030 hedefleriyle uyumlu olarak kültürel mirası gelecek nesillere aktarmayı amaçlamaktadır.

Bir diğer Özel Tanınma Ödülü sahibi Cezayir'deki Djamaâ El-Djazaïr (Cezayir Ulu Camii), dünyanın en büyük üçüncü camisi olması ve dünyanın en yüksek minaresine sahip olmasıyla öne çıkmaktadır. KSP Engel tarafından tasarlanan yapı, geleneksel İslam mimarisinin anıtsal ve çağdaş bir yorumudur. Geniş ibadet salonları, kolonatları ve kültürel eğitim tesislerini içeren kompleks, Cezayir'in ulusal gurur kaynağı ve önemli bir kentsel simgesi haline gelmiştir. Abdullatif Al Fozan Award for Mosque Architecture, 6. döngüsü için "The Ecological Mosque" (Ekolojik Cami) temasıyla başvuruları kabul etmeye başlamış; yenilenebilir enerji, doğal havalandırma ve su verimliliği gibi çevresel sorumluluk odaklı tasarımları aramaya devam edeceğini duyurmuştur.