Vyjayanthi Rao ile 2026 Sharjah Architecture Triennial Üzerine Söyleşi

3. Sharjah Architecture Triennial, "Architecture Otherwise: Building Civic Infrastructure for Collective Futures" temasıyla kapılarını açtı. Küratör Vyjayanthi Rao, mekân üretimi, sivil altyapı ve mimarinin toplumsal süreçlerle ilişkisini değerlendiriyor.

Vyjayanthi Rao ile 2026 Sharjah Architecture Triennial Üzerine Söyleşi

Birleşik Arap Emirlikleri'nin Sharjah kentinde düzenlenen 3. Sharjah Architecture Triennial (SAT03), "Architecture Otherwise: Building Civic Infrastructure for Collective Futures" başlığıyla 14 Kasım 2026 ile 14 Nisan 2027 tarihleri arasında gerçekleşiyor. Antropolog Vyjayanthi Rao ve Yardımcı Küratör Tau Tavengwa tarafından kurgulanan bu edisyon; mekânsal bilgi ve pratiklerin farklı biçimlerini bir araya getirerek kolektif yaşamın etkileşimler, ilişkiler ve müzakereler aracılığıyla nasıl biçimlendiğini inceliyor. Etkinliğin açılış haftasında ArchDaily Genel Yayın Yönetmeni Christele Harrouk, küratör Vyjayanthi Rao ile serginin kavramsal çerçevesi ve mimarlığın sivil altyapı ile olan bağı üzerine konuştu.

Vyjayanthi Rao için serginin çıkış noktası, mekânsal pratiklerde yer alan farklı faillik biçimlerine duyulan merak oluşturuyor. Profesyonel mimarlığı mekân üretiminin yalnızca tek bir yolu olarak tanımlayan Rao, insanların gündelik faaliyetler ve etkileşimler vasıtasıyla çevrelerini sürekli olarak yeniden biçimlendirdiğini vurguluyor. Mekânın sadece bir nesne veya önceden belirlenmiş bir form üretimi olmaktan ziyade o mekânı deneyimleyenlerin yaşantılarıyla anlam kazandığını belirten Rao, "Bir mekânın her kullanıcısı aynı zamanda onun üreticisidir" ilkesinin altını çiziyor.

Bu yaklaşım, edisyonun sivil altyapı kavramına getirdiği tanımı da doğrudan besliyor. "Sivil" (civic), "vatandaşlık" (citizenship) ve "şehir" (city) kavramları arasındaki bağlantıya dikkat çeken Rao, sivil yaşamın hazır bir topluluk yapısından ziyade farklılıkların müzakeresi yoluyla ortaya çıktığını ifade ediyor. Kütüphane örneğini veren Rao, bu tür yapıların sadece ortak bir kaynak sunmakla kalmayıp kullanıcıların açıkça dayatılmış kurallar olmadan kolektif davranış ve nezaket kuralları geliştirdiği alanlar olduğunu belirtiyor. Rao, "İnsanlar bir arada nasıl kalır ve barışçıl bir şekilde varlığını sürdürür? Bu, bana göre sivil altyapı olarak düşünebileceğimiz şeyin temel anlamı veya gizli yönüdür" diyerek gündelik düzenlemelerin önemine değiniyor.

Sergi kurgusu, mekânı geleneksel mimarlık eğitiminin ve profesyonel pratiğin ötesinde ele alan isimleri bir araya getiriyor. Çok duyulu deneyimlere imkân tanıyan projelerde ses ögesinin öne çıkması, Sharjah gibi farklı toplulukların ve yaşantıların bir arada bulunduğu bir ortamda konuşma ve dinleme yoluyla kurulan iletişime işaret ediyor. Kendi antropoloji geçmişinin belgeleme, metodoloji ve bilgi üretimi süreçlerine yansıdığını ifade eden Rao, mimarların "Kimin için inşa ediyoruz?" sorusunu sormaları gerektiğini savunuyor.

Kolektif yaşam sorusu, Trienal'in Avrupa ve Amerika dışındaki coğrafyalarla kurduğu ilişkiyi de şekillendiriyor. AbdouMaliq Simone ile birlikte kaleme aldığı makalede incelediği "kent çoğunluğu" (urban majority) kavramına atıfta bulunan Rao, doğrudan mimari müdahale olmadan yaşayan nüfusların durumunu ele alıyor. Al Qasimiyah School'da sergilenen projeler dayanışma ve yeniden dağıtım olanaklarına odaklanırken, Old Al Jubail Vegetable Market gibi tarihsel mekânlar da serginin odağında yer alıyor. Rao, üniversitelerin siyasi baskılarla karşı karşıya kaldığı bir dönemde mimarlık sergilerinin bilgi değişimi ve yeni bağlantılar kurma adına önemli bir kamusal platform sunduğunu ekliyor.