El Niño ve BIG'in Mülteci Şehri Master Planı Üzerine Bir İnceleme
Mimarlık gündeminde bu hafta, tarihi yapuların dönüşümünden iklim krizine karşı kentsel direnç stratejilerine ve Uganda'daki tartışmalı mülteci yerleşim master planına kadar pek çok önemli gelişme öne çıkıyor.

Bu hafta mimarlık gündeminde, büyük ve küçük ölçekli restorasyon ile renovasyon projelerinde miras unsurlarının yeni ögelerle entegrasyonu ve doğayla barışık bir mimari anlayışı ön plana çıktı. Doğayla uzlaşan mimari kavramı, mimarlık ile doğa arasındaki ilişkiyi onaran örnek projeleri ödüllendirmek ve çevre eylemlerine finansal destek sağlamak amacıyla kurulan Ambasz–MoMA Annual Prize ile destekleniyor. Öte yandan UN-Habitat ve ICPAC tarafından yayımlanan yeni bir rehber, yerel yönetimlerin El Niño iklim fenomeninin yol açması beklenen sellere karşı afet yönetimini organize etmesine yardımcı olmayı amaçlıyor. Gündemdeki diğer başlıklar arasında BIG'in Uganda'daki mülteci yerleşimleri için tasarladığı tartışmalı master planı, US Green Building Council'ın mimari karbonsuzlaştırma için tanıttığı yeni araçlar ve OODA'nın Portekiz'de spor yapılarını kamusal kullanıma dönüştüren projesi yer alıyor.
Tarihi miras ve çağdaş tasarım, bu hafta farklı ölçeklerde bir araya geldi. Minneapolis'te, ESG Architecture & Design ve Kelly Wearstler Studio, Minoru Yamasaki'nin 1965 tarihli eski Northwestern National Life genel merkezini 165 odalı bir otele dönüştürmek için çalışıyor; bu uyarlanabilir yeniden kullanım projesi hâlihazırda tarihi onayları bekliyor. Slovakya'da ise CHYBÍK + KRIŞTOF, ulusal bir kültürel anıt olan Nitra Kalesi'nin altında yeni bir arena ve kamusal park tasarlamak üzere seçildi. Projede yer alan hafif pavyonların, kalenin manzarasını koruyacak şekilde tasarlandığı belirtiliyor. 2027 Venice Architecture Biennale kapsamında ise Norveç'in Nordic Pavilion için hazırladığı, Kastler Skjeseth Architects imzasını taşıyan Painted Matter projesi, yeni malzemeler eklemeden mevcut yüzeyleri dönüştürebilen geleneksel dekoratif boyama zanaatına odaklanıyor.
Doğayla Bütünleşen Mimari Arayışı
Son 30 yılda tamamlanan projeleri onurlandırmak için verilen ilk Ambasz–MoMA Annual Prize for Nature–Reconciled Architecture ödülü, Bangladeş'teki Friendship Centre projesiyle Kashef Chowdhury/URBANA'ya ve Arjantin'deki bir yeniden ağaçlandırma çalışmasıyla Fundación Gran Chaco'ya verildi. Bu yaklaşıma katılan diğer projeler arasında, Riyad'da tasarlanan ve yontulmuş hacimleri ile peyzajlı terasları Tuwaiq Dağları ile Diriyah'ın tarihi dokusundan ilham alan JSWD imzalı RIYMAR Towers yer alıyor. Jakarta'da yapım aşamasında olan SHAU tasarımlı Microlibrary Taman Puring ise bir park içinde hafif bir yeşil çatı taşımak için spiraller çizen eğrisel beton kütleler kullanıyor.
Kopenhag merkezli uluslararası mimarlık ofisi BIG - Bjarke Ingels Group, Uganda'nın Bidi Bidi bölgesinde yaklaşık 385.000 kişiyi barındırmayı hedefleyen "Refugee Future Cities" adlı yeni master planını kamuoyuna duyurdu. Karbonsuzlaştırma, mülteci güçlendirme ve insan optimizasyonu alanlarında faaliyet gösteren to.org vakfı için tasarlanan proje, mevcut mülteci yerleşiminin 1. ve 2. bölgelerini birbirine bağlayarak bölgedeki 230.000 mülteciyi ve 155.000 yeni sakini barındırmayı amaçlıyor. Tasarım, 250 metrekarelik aile parsellerinden yola çıkarak, altı parselin bir avlu oluşturduğu ve avluların iç içe geçen bir yapıyla kümeler meydana getirdiği bir düzen üzerine kuruluyor. Binalarda güneşte kurutulmuş toprak tuğla, laterit taş ve bambu gibi geleneksel malzemelerin kullanılması öngörülüyor. Master plan ayrıca üretken peyzajlar, okullar, sağlık merkezleri, pazarlar, atölyeler ve güneş enerjisiyle çalışan altyapıyı da içeriyor. Geçicilik kavramı ile bir mülteci kampındaki ortalama kalış süresi arasındaki çelişki nedeniyle mülteci şehri konsepti tartışmalara yol açsa da, BIG projenin ilk etabının Bidi Bidi Sahne Sanatları Merkezi'nde inşa edilecek tek ailelik temel birim prototipiyle sahada hayata geçirileceğini belirtiyor.





