Kentsel Tasarımda 24 Saatlik Döngü: Şafak Ekonomisi Raporu Yayımlandı

Place Design Group ve Ingenium Research tarafından yayımlanan "Building Resilient Cities Through the Dawn Economy" başlıklı beyaz bülten, kentlerin sadece yoğun saatler veya gece ekonomisine göre değil, 24 saatlik döngünün tamamına uygun şekilde tasarlanması gerektiğini savunuyor.

Kentsel Tasarımda 24 Saatlik Döngü: Şafak Ekonomisi Raporu Yayımlandı

Place Design Group ve Ingenium Research, insanların gün ve gece boyunca nasıl yaşadıklarını, çalıştıklarını ve ilişki kurduklarını dikkate alan kentsel geliştirme yaklaşımlarını ele alan yeni bir beyaz bülten yayımladı. Building Resilient Cities Through the Dawn Economy adını taşıyan çalışma; ekonomik verileri, uluslararası örnekleri, gayrimenkul piyasası öngörülerini ve planlama ile tasarım uzmanlığını bir araya getirerek kentsel tasarıma bütüncül bir yaklaşım getiriyor. Kentlerin gece ekonomisinin önemini giderek daha fazla kabul ettiği bir dönemde, sabah saatlerinde gerçekleşen ekonomik ve sosyal faaliyetlerin kentsel planlama ve yatırım kararlarında oldukça az yer bulduğu vurgulanıyor.

Rapor, "Şafak Ekonomisi" (Dawn Economy) kavramını geleneksel şehir planlamasında göz ardı edilen bir mercek olarak tanımlıyor. Çalışmada sabahın erken saatlerindeki iş yaşamı, ulaşım, esenlik (wellness), ticaret ve sosyal etkileşimin kentsel dayanıklılık açısından taşıdığı kritik rol öne çıkarılıyor. Ingenium Research tarafından yapılan ekonomik analizler, Avustralya kent merkezlerindeki Visa işlem verilerine dayanıyor. Verilere göre sabah 05:00 ile 11:00 saatleri arasındaki harcamalar, günlük toplam harcamanın yaklaşık yüzde 12 ila 20'sini oluşturuyor. Bu oran, akşam 19:00 ile gece yarısı arasındaki harcama düzeyleriyle geniş ölçüde benzerlik gösteriyor. Ayrıca 20 küresel bölgedeki yaklaşık 7.830 mekânın incelendiği analizde, Brisbane ve Perth'teki mekânların yaklaşık yüzde 30'unun saat 06:00 ile 07:00 arasında açık olduğu, Sydney'de ise bu oranın yaklaşık yüzde 19 seviyesinde kaldığı belirtiliyor.

Küresel ticari gayrimenkul firması CBRE'nin katkılarıyla hazırlanan raporda; değişen yaşam tarzlarının, kullanıcı beklentilerinin, esenlik odaklı yaklaşımların ve deneyimsel perakendenin binaların ile kentsel bölgelerin tasarımı, işletimi ve uzun vadeli performansı üzerindeki etkileri inceleniyor. Raporun merkezinde, günün farklı zaman dilimlerinde (şafak vakti, gündüz ve gece) birbirini tamamlayan faaliyetleri destekleyen "çok ritimli bölgeler" (multi-rhythm precincts) oluşturulmasına yönelik altı parçalı bir çerçeve öneriliyor. Bu çerçeve; kamu kurumlarını, geliştiricileri, tasarımcıları ve mülk sahiplerini binaların, kamusal alanların ve ulaşım ağlarının sadece tek bir kullanım veya yoğun saatler için değil, 24 saatlik döngü boyunca hizmet verecek şekilde planlanmasına davet ediyor.

Place Design Group CEO'su Beth Toon, konuya ilişkin değerlendirmesinde mekânları yoğun anlar için tasarlama konusunda başarılı olunduğunu belirterek şu ifadeleri kullanıyor: "Kent kurmanın bir sonraki evrimi, bu anların arasında kalan her şeyi planlamak ve tasarlamaktır. Binalara, altyapıya ve kamusal alanlara önemli yatırımlar yapıyoruz, ancak başarılarını genellikle dar bir faaliyet penceresi üzerinden değerlendiriyoruz. İnsanların mekânları günün tamamında nasıl kullandığını anlayarak planlama, tasarım, yatırım ve yönetim konularında daha doğru kararlar alabilir; daha bağlantılı, uyarlanabilir ve dayanıklı şehirler yaratabiliriz."

Erken saatlerdeki canlı yaşam kültürü, subtropikal iklimi ve Brisbane 2032 Olympic and Paralympic Games öncesindeki altyapı yatırımlarıyla Brisbane şehri, bu kentsel yaklaşımın öncülüğünü üstlenmek ve test etmek açısından elverişli bir konumda yer alıyor. Bülten ayrıca kentsel alanların başarısını ölçmek için günlük yaya trafiği ve etkinlik katılımı gibi klasik göstergelerin ötesine geçilerek gün boyunca hareketlilik, harcama, güvenlik, erişilebilirlik, toplumsal katılım, varlık kullanımı ve çevresel performans gibi çok yönlü ölçütlerin izlenmesi gerektiğini vurguluyor.