2027 Venedik Mimarlık Bienali Ukrayna Pavyonu: "Pool of Questions"
Ukrayna, 2027 Venedik Mimarlık Bienali'nde yerinden edilmiş bireylerin barınma ve onurlu yaşam hakkını "Pool of Questions" projesiyle sorguluyor. METALAB ve CO-HATY tarafından tasarlanan pavyon, savaşın ortasında ortak alanın önemine odaklanıyor.
20. Uluslararası Mimarlık Sergisi – La Biennale di Venezia’da yer alacak Ukrayna pavyonu, ülkedeki terk edilmiş binaları restore ederek yerinden edilmiş kişiler için kalıcı konutlara dönüştüren yerel gönüllü girişimi CO-HATY tarafından tasarlanıyor. METALAB ve Ukrainian Urban Curators ajansının üyelerinden oluşan ekip, 2022'den bu yana yürüttükleri bu çalışmaları "Pool of Questions" (Soru Havuzu) başlığı altında Venedik’e taşıyor. Proje, hayatta kalma mücadelesi veren bir toplumda nadiren dile getirilen bir soruyu soruyor: Yerinden edilmiş insanlar sadece nerede yaşamalı değil, ne zaman yaşamaya başlayabilir?
Enstalasyonun temelini, CO-HATY'nin Kalush şehrindeki onuncu konut girişimi oluşturuyor. Sovyet döneminden kalma eski bir anaokulunu, 100'den fazla yerinden edilmiş kişi için ekonomik bir konuta dönüştüren ekip, bu süreci farklı geçmişlere sahip sakinlerle birlikte yürüttü. Ekip, mimarlığı sadece form ve metrekare üzerinden değil; sakinlerle kurulan ilişkiler, belediyelerle yapılan sözleşmeler, bütçeler ve malzeme tedariği gibi "mimarlık olmayan" süreçler üzerinden tanımlıyor. Bu operasyonel model, pavyonun temel üretim malzemesi olarak kabul ediliyor.
Pavyonun merkezinde, ziyaretçilerin temas edebileceği sığ, karanlık bir su havuzu yer alıyor. Bu havuzun yüzeyine yansıyan video enstalasyonları, projenin farklı paydaşlarının bakış açılarını yansıtıyor: Oyun alanı gören bir çocuktan, gölge ve toprak arayan bir bahçıvana kadar geniş bir perspektif sunuluyor. Yönetmen Nadia Parfan tarafından belgelenen Kalush'taki topluluk çalışmaları ve şantiye süreçleri, bienal boyunca birikerek serginin yaşayan bir parçası haline gelecek.
Küratörler, "Pool of Questions" ile savaşın yıkım ve yeniden inşa arasındaki gri bölgesine, yani günlük seçimlere odaklanıyor. Güvenlik ile gelişim, insani yardım ile uzun vadeli politika arasındaki dengeler sorgulanırken; mimarlık topluluğuna estetiğin ve dinlenmenin savaş devam ederken ne zaman bir hak haline geldiği soruluyor. Ziyaretçi havuzun başında bir anlık huzur bulurken, su yüzeyindeki yansımalar bu sakinliği bozuyor; bu durum, Ukrayna'daki kesintisiz savaş hali ile ziyaretçinin sahip olduğu mola verme imkanı arasındaki asimetriyi vurguluyor.
Ukrayna pavyonu; enstalasyonun yanı sıra Beyond Shelter isimli bir kitap ve küresel diyalog hedefleyen bir kamusal programı da kapsıyor. 2027 Venedik Mimarlık Bienali'nde diğer ülkeler de dikkat çekici temalarla yer alacak. Türkiye pavyonu "Spolia Futures" ile mimari öğelerin yeniden kullanımını ve belleği araştırırken, Avusturya ulusal temsil ve mimari değişim sorularını inceleyecek, İsviçre ise ekolojik bir unsur olarak suyun politik durumunu ele alacak.