NCARB 2026 Raporu: Mimarlık Ruhsatı Sürecinde Çeşitlilik Artıyor

National Council of Architectural Registration Boards (NCARB), Amerika Birleşik Devletleri'ndeki mimarlık ruhsatlandırması ve demografik yapıya ilişkin 2025 yılı verilerini sunan yıllık "NCARB by the Numbers" raporunun 2026 edisyonunu yayımladı. En son veriler, ruhsat alma yolunda ilerleyen adaylar arasındaki çeşitliliğin kademeli olarak arttığını gösterirken, ruhsatlı mimar nüfusunun demografik yapısının mevcut aday havuzuna kıyasla oldukça az çeşitlilik barındırdığını ortaya koyuyor. Rapor ayrıca, mesleki tescile kimlerin ulaştığı konusundaki farkları ortaya koyarak ruhsat alma sürecindeki kayıpları da inceliyor.

ABD'deki lisanslı mimar sayısı, bir önceki yıl yaşanan düşüşün ardından toparlanarak 2025 yılında %6 oranında arttı. Buna karşın, aktif olarak ruhsat almak için çalışan adayların sayısı %1 düşüşle 39.000'in biraz üzerine geriledi. Yaklaşık 3.500 aday mimar olma gerekliliklerini tamamladı; bu sayı 2024 yılına göre %6'lık bir düşüşü temsil ediyor. Ruhsat alma sürecini tamamlama süresi ise bir önceki yıla göre yaklaşık dört ay azalarak ortalama 12,3 yıla düştü.

Mimarlık eğitiminden mesleki tescile uzanan süreç; akademik eğitimi, mesleki deneyimi ve sınavları kapsıyor. 2012 yılında NCARB Kaydı başlatan bireylerin %46'sı 2025 yılına kadar ruhsat alırken, %17'si hâlâ aktif olarak ruhsat almaya çalışıyor, %37'si ise süreci bırakmış durumda. Süreci bırakanların %39'u Architectural Experience Program (AXP) veya Architect Registration Examination (ARE) aşamalarından birini tamamladıktan sonra aktifliğini yitirirken, diğer %25'lik kesim mezuniyetten sonra ancak bu programlara başlamadan önce süreci durdurdu.

Aday nüfusunun demografik yapısı, genel mimar nüfusundan oldukça farklı bir tablo sunuyor. 2025 yılında, ruhsat adaylarının %49'u kendisini beyaz olmayan bireyler olarak tanımladı; bu oran NCARB'ın adaylar arasında kaydettiği en yüksek ırksal ve etnik çeşitlilik düzeyini temsil ediyor. Kadınlar aday nüfusunun %47'sini oluştururken, yeni NCARB Kaydı açtıranların %53'ünü kadınlar oluşturdu ve bu durum sürecin ilk aşamalarını cinsiyet eşitliğine daha da yakınlaştırdı.

Buna karşılık, beyaz olmayan bireyler 2025 yılında genel mimar nüfusunun %21'ini oluşturdu; bu oran son beş yılda dört yüzdelik puanlık bir artışa işaret ediyor. Kadınlar ise mimarların %28'ini oluşturarak 2024'e göre bir, 2021'e göre ise üç yüzdelik puanlık bir artış gösterdi. Beyaz erkekler, tüm ABD mimarlarının %60'ını temsil ederek en büyük demografik grup olmayı sürdürürken, beyaz kadınlar %21'lik bir paya sahip oldu. Aday ve mimar nüfusları arasındaki bu fark, demografik değişimin mesleğe yeni girenler arasında, halihazırda ruhsat almış olanlara kıyasla daha hızlı gerçekleştiğini gösteriyor. 2025 yılında yeni ruhsat alan mimarların beşte ikisinden fazlasını kadınlar, üçte birinden fazlasını ise beyaz olmayan bireyler oluşturdu.

Ruhsat alma sürecini tamamlama sürelerinde de farklılıklar gözleniyor. 2025 yılında ruhsat alan kadınların süreci tamamlaması ortalama 11,7 yıl sürerek erkeklerden bir yıldan fazla daha kısa sürdü. Asyalı adaylar süreci ortalama 11,3 yılda tamamlarken, Hispanik veya Latino adaylar için bu süre yaklaşık 13,5 yıl oldu. NCARB, daha küçük demografik grupların tamamlama sürelerinin yıldan yıla daha belirgin dalgalanmalar gösterebileceğini belirtiyor.

Geçilen ARE bölümleri için uygulanan beş yıllık geçerlilik süresinin kaldırılması ve deneyim raporlama gerekliliklerindeki düzenlemeler gibi ruhsatlandırma sürecindeki son değişiklikler, kısa vadede tamamlama sürelerinin kısalmasına katkıda bulundu. NCARB, bu değişiklikleri sadece mimar olmak için gereken süreyi azaltmak yerine, erişilebilirlik çerçevesinde konumlandırıyor.

İlgili diğer gelişmelerde, ABD'de mimarlık derecelerinin mesleki sınıflandırılması üzerine yapılan son federal tartışmalar, akredite mimarlık eğitiminin rolü ve yapısına yönelik ilgiyi yeniden canlandırdı. Ayrıca, bu yıl mimarlıkta kadınların uluslararası varlığına dikkat çeken Lesley Lokko OBE, Afrika kültürü ve mirasının küresel sahnede tanıtılmasına yaptığı katkılardan dolayı African Cultural Icon Award ile ödüllendirilirken, mimar Barbara Buser mesleğe katkılarından ötürü 2026 Jane Drew Ödülü'ne layık görüldü.