ZHA, Bakü Expo Merkezi Çevresinde 198 Hektarlık Kentsel Bölge Tasarlıyor

Zaha Hadid Architects (ZHA), Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de 198 hektarlık yeni bir kentsel bölge tasarlamak üzere seçildi. Proje, mevcut Baku Expo Center etkinlik mekanını, korunması planlanan bir çam ormanı alanı içerisinde çevrelemektedir. Bu master plan, şehrin son on yıldaki nüfus artışına yanıt vererek geniş bir konut yelpazesinin sunulmasını organize etmeyi amaçlamaktadır. Bu girişim, 2013 yılında tamamlenen Heydar Aliyev Center kültürel mekanından sonra mimarlık firmasının Bakü'deki ikinci projesidir. Farklı bir ölçekte olsa da, yeni bölgedeki binalar Zaha Hadid'den miras kalan geometrik stili takip ederek, akışkan mimari fikrini ileten yuvarlatılmış kenarlara sahip bir dizi beyaz bina olarak tasarlanmıştır.

Master plan, alanın sahip olduğu 18.000 ağacın %92'sini korumayı hedefleyen bir orman koruma stratejisiyle şekillendirilmiştir. Bu strateji; doğal soğutma, rüzgar tamponlaması ve mikroiklim düzenlemesine yardımcı olurken kapsamlı ormancılık yönetimi ile geleceğe yönelik bir yeniden dikim programını da içermektedir. Bölge, yaya yolları ve bisiklet rotalarıyla birbirine bağlanan, ağaçlarla çevrili bulvarlar ve peyzajlı doğa koridorlarıyla bir araya getirilmiş birbirine bağlı mahalleler serisi olarak düzenlenmiştir. Bakü'nün 2030 ulaşım stratejisiyle uyumlu olan master plan; Bakikhanov–Bina–Gala demiryolu hattının yükseltilmesini içeren genişleyen toplu taşıma ağı aracılığıyla şehir merkezine, havaalanına ve daha geniş metropol bölgesine doğrudan bağlantılara sahip olacaktır.

Proje; bir yatak odalı daireler ile büyük aile evlerini birleştirirken anaokulları, okullar, yerel dükkanlar ve pazarlar, eğlence ve kültürel mekanların yanı sıra halka açık parklar, spor kulüpleri ve tıp kliniklerini de entegre etmektedir. Master planın merkezinde, yeni Baku Expo Center uzantısı ve yeni Kongre Salonu'ndaki etkinliklere katılan sakinler ve ziyaretçiler için kültürel mekanlar, kafeler, restoranlar ve dinlenme tesisleri içeren bir halk meydanı bulunmaktadır. Bina programı, uluslararası havaalanının yakınındaki yeni bir otel de dahil olmak üzere sergi ve konferans merkezinin genişlemesini destekleyecek şekilde tasarlanmıştır. Tüm yeni binalar, termal yalıtımı artırmak ve soğutma enerjisi talebini azaltmak için yeşil çatı sistemiyle tasarlanmıştır. Bu sistem, yağmur suyunu yeniden kullanım için toplayıp doğal olarak filtrelerken kentsel ısı adası etkisini de hafifleten bölgenin stormwater yönetiminin ayrılmaz bir parçasıdır.

Bakü, kış boyunca Hazar Denizi'nden karaya doğru esen hakim Khazri rüzgarı nedeniyle 'Rüzgarlar Şehri' olarak bilinir ve ayrıca yaz aylarında İran platosundan sıcak hava getiren nemli Gilavar rüzgarını da deneyimler. Baku Expo City master planı, yaya rüzgar konforu analizi yoluyla bu spesifik iklim koşullarını ele almaktadır. Analiz, her mahalle içerisindeki binaların hakim rüzgarları saptıran koruyucu bariyerler olarak düzenlenmesine olanak tanımış, zemin seviyesindeki hızlarını azaltarak açık havada dinlenme ve eğlence için korunaklı kamusal alanlar yaratmıştır. Bu çevresel strateji aynı zamanda master plan genelindeki topluluk meydanlarının, yaya yollarının ve bisiklet rotalarının yıl boyunca kullanılabilirliğini garanti etmektedir.